هر چیزی در دنیا بر وفق مزیت هایش آفریده شده است. اگر با فردی دوستی می کنیم، عصاره و شیرهء آن ارتباط را باید کشف و از آن بهره بجوییم و اگر با فردی نمی توانیم کنار بیاییم، واقعاً از او پرهیز کنیم. پرهیز کردن به معنی کینه و تسلسل اختلاف نباید باشد. پرهیز کردن به معنی بخشیدن و از زندگی و افکار پاک کردن است.

انسان یک موجود پویا و زنده است، به ویژه انسان غیر نفسانی، تمام لحظات و روزهایش در حال تغییر و نو به نو شدن است. این قائدهء زندگی یک انسان است. دوستی را که یک سال است ندیده ایم، انتظار نداشته باشیم که او همان دوست سال قبل، با همان ویژگی ها و خصوصیات اخلاقی باشد!

فرد نفسانی، کینه توز بوده و دائماً در نفرت اتفاقی که سال ها پیش رخ داده است به سر می برد. اتفاق و حادثه پرست نباشیم. نفرت و انتقام، یکی از دلایل بزرگ افسردگی و اضطراب است. نفرت و انتقام و به ویژه "غیبت" انسان را ذلیل و خوار می کند. باعث می شود نگاه های جذاب و طبیعی نداشته باشیم. در نشست و برخواست ما تاثیر می گذارد. در ادبیات و تلفظ و زبان ما تاثیر می گذارد. انسان های سالم و دانا را از ما دور می کند.

انسان دانا هرگز از اتفاقات هویت نمی گیرد و خود را به اتفاقات نمی چسباند. انسان دانا زنبور صفت است و در لحظهء اکنون زندگی می کند و عاشق گل و گیاهی است که با آن زندگی می کند. تمرکزش را با فکر کردن به گذشته و آینده از معشوقش نمی دزدد و برای همین، زنبورها شیرین ترین عصارهء گل ها را استخراج می کنند. این قابلیت به زنبورها مبارک باد...

بعضی از افراد با بهترین انسان ها، بدترین رابطه را دارند و بعضی از انسان ها، با نفسانی ترین انسان ها، بهترین رابطه را ایجاد می کنند. بعضی از انسان ها، بهترین غذاها را با بدترین رفتار میل می کنند و بعضی ها نیز، نان و پنیر را با چنان عشقی میل می کنند که گویی خود خدا را می خورند!

بعضی از انسان ها، در بهترین و شیک ترین اتومبیلشان، ترش رو و بداخلاق هستند و بعضی از افراد، روی دوچرخه و در آپارتمان دو خوابه شان، شیرین رو و عاشقانه زندگی می کنند.

نفس، نفس است چه در زیر آسمان جزایر قناری، چه در آمستردام، چه در اردبیل، چه در ویلا، اتومبیل و محل کار لوکس و چه روی حصیر و ... هرجا دلش بخواهد آشوب و درد تولید خواهد کرد.

قبل از اینکه قضاوت کنیم، یعنی قبل از اینکه بنویسیم و موضوعی را به زبان آوریم، در موردش فکر کنیم و "پشتوانه" داشته باشیم برای سخنی که مسئول آن هستیم، وگر نه سرکه استخراج می کنیم، که البته "من فکری" جز سرکه، چیزی دیگر استخراج نمی کند.

قاسم سلطانی