روانشناسی علم تقلیدی و حصولی است و فقط روان انسان را بررسی می کند، در حالیکه انسان فقط روان نیست و بیکران است. 
خودشناسی علم حضوری است و فقط از طریق تعقل مراقبه گون و شهودات عملی و قربانی کردن نمادهای انقطاع کسب می شود. 

برای تحصیل علم روانشناسی کسی لازم نیست رذایل اخلاقی خود را حذف کند تا تبدیل به روانشناس شود، در حالیکه برای شناخت خود حذف نمادهای انقطاع و رذایل اخلاقی ضروری است. 

روانشناسی علم الیقین و خودشناسی حق الیقین است. 

خودشناسی انسان را تبدیل به معصومیت می کند و روانشناسی علم روان را به تو می آموزد. علم همان مدرکی است که بعد از حادثه بررسی شده است، اما خودشناسی در لحظه ی اکنون رخ می دهد و همیشه تازه و نو است و هرگز قابل انتقال نیست.

البته علم خودشناسی هم داریم که برای انتقال مفاهیم خودشناسی است، اما ذات خودشناسی برخلاف ذات روانشناسی از جنس تقلید نیست و هرکس باید خودش در خودشناسی خودش را تجربه کند.

هرکس خودشناسی کند تبدیل به معصومیت و آگاهی می شود، در حالیکه هرکس روانشناسی تحصیل کند، علم روانشناسی را فرا می گیرد.

خودشناسی هدف واقعی و غایی نسل بشر و مادر تمامی علوم است. 

قاسم سلطانی